काठमाडौँ । सरकारले आगामी आर्थिक वर्ष २०८३/८४ का लागि २१ खर्ब २४ अर्ब ३४ करोड रुपैयाँ बराबरको बजेट सार्वजनिक गरेको छ। अर्थमन्त्री डा. स्वर्णिम वाग्लेले शुक्रबार संघीय संसदमा बजेट प्रस्तुत गरेका हुन्।
बजेटमा चालु खर्चका लागि १२ खर्ब ७० अर्ब, पुँजीगत खर्चका लागि ४ खर्ब ३१ अर्ब र वित्तीय व्यवस्थातर्फ ४ खर्ब २२ अर्ब रुपैयाँ विनियोजन गरिएको छ।
सरकारले राजस्वबाट १४ खर्ब ५ अर्ब रुपैयाँ संकलन गर्ने लक्ष्य राखेको छ भने वैदेशिक अनुदानबाट ६१ अर्ब ७४ करोड, वैदेशिक ऋणबाट २ खर्ब ४७ अर्ब र आन्तरिक ऋणबाट ४ खर्ब १० अर्ब जुटाइने अनुमान गरिएको छ।
बजेटले आगामी वर्ष आर्थिक वृद्धि दर ७ प्रतिशत पुर्याउने लक्ष्य लिएको छ भने मुद्रास्फीतिलाई ६ प्रतिशतभन्दा कम राख्ने घोषणा गरेको छ।
मुख्य नीतिगत व्यवस्था
- व्यक्तिगत आयकर सीमा बढाएर १० लाख रुपैयाँ पुर्याइने
- आयकर दरमा समायोजन गरी भार घटाइने
- ३१ सरकारी निकाय खारेज, ६ वटा गाभिने र १८ वटा पुनर्संरचना हुने
- राष्ट्रसेवक कर्मचारीको तलब २१ प्रतिशत वृद्धि
- १ वर्षमा थप १,०४० मेगावाट विद्युत् राष्ट्रिय प्रणालीमा जोडिने
- विद्युत् प्राधिकरणलाई तीन कम्पनीमा विभाजन गर्ने योजना
सामाजिक तथा आर्थिक कार्यक्रम
- कृषि तथा पशुपालनमा २ करोडसम्म लगानीमा ४० प्रतिशत अनुदान
- दलित तथा बालबालिकाको बालपोषण भत्ता दोब्बर (मासिक १ हजार)
- सरकारी अस्पतालमा बालबालिकाको क्यान्सर उपचार निःशुल्क
- तीन वर्षभित्र ९० प्रतिशत जनसंख्यालाई स्वास्थ्य बीमामा समेट्ने लक्ष्य
अन्य घोषणा
- सार्वभौम एआई कम्प्युट केन्द्र स्थापना गरिने
- सन् २०८५ लाई “भिजिट नेपाल वर्ष” र २०८७ लाई “नेपाल आरोग्य वर्ष” घोषणा
- गैरआवासीय नेपालीलाई सेयर बजारमा सहभागी गराउने कानुनी व्यवस्था
- सुर्ती तथा मदिराजन्य पदार्थमा कर वृद्धि
सरकारले यो बजेटलाई आर्थिक पुनर्संरचना, उत्पादन वृद्धि र सामाजिक सुरक्षा विस्तार केन्द्रित बजेटका रूपमा प्रस्तुत गरेको छ।
